Introdución á IA na Educación
O uso de ferramentas de intelixencia artificial na aula abre novas posibilidades pedagóxicas, pero tamén esixe un marco claro de responsabilidade e seguridade. Todo o que se expón a continuación refírese ao uso destas tecnoloxías tanto por parte do profesorado como do alumnado, e ten como finalidade establecer unhas bases sólidas que eviten riscos innecesarios, especialmente no relativo á protección de datos e ao cumprimento da normativa vixente: a Lei 2/2025 e o novo Anteproxecto de Lei de Educación Dixital de Galicia (Título VI dedicado especificamente á IA no ámbito educativo).
Obrigas Normativas Clave
- Responsabilidade e Soberanía en Datos: Garantir a seguridade e privacidade desde o deseño (Artigo 11 da Lei 2/2025) e asegurar que todos os datos educativos do alumnado e as súas copias de seguridade permanezan exclusivamente en servidores físicos situados na Unión Europea (Artigo 70 do Anteproxecto de Lei de Educación Dixital).
- Reserva de Humanidade e Supervisión Docente: Prohibición explícita de tomar decisións académicas, avaliadoras, organizativas ou disciplinarias baseadas unicamente no resultado automatizado dunha IA sen validación dunha persoa docente ou autoridade educativa competente (Artigo 12 da Lei 2/2025 e Artigos 57.2.a e 60.1 do Anteproxecto).
- Non Discriminación e Equidade: Adopción de garantías para previr e corrixir calquera resultado discriminatorio, nesgo algorítmico ou perfilado estigmatizante do alumnado (Artigo 10 da Lei 2/2025 e Artigos 57.2.d e 60.4 do Anteproxecto).
- Homologación e Catálogo Oficial: Os centros públicos só poderán empregar aqueles sistemas de IA autorizados pola Consellería competente en educación e integrados no seu Plan Dixital de Centro (Artigos 58 e 61 do Anteproxecto).
📄 Documentación Oficial e Estado de Tramitación
Accede ao texto completo da normativa vixente (DOG núm. 66 do 04/04/2025 e BOE núm. 252 do 20/10/2025):
LEI 2/2025, do 2 de abril, para o desenvolvemento e impulso da intelixencia artificial en GaliciaAnteproxecto de lei aprobado polo Consello da Xunta o 29 de xuño de 2026 e presentado no Parlamento de Galicia o 22 de setembro de 2026 (a norma máis participativa con preto de 900 achegas e apoiada por máis do 92% das familias segundo o IGE):
Anteproxecto da Lei de educación dixital de Galicia1. SEGURIDADE
O uso de ferramentas de intelixencia artificial na aula abre novas posibilidades pedagóxicas, pero esixe un cumprimento estrito da normativa. Como docentes do sector público ou sostido con fondos públicos en Galicia, a nosa actuación réxese pola Lei 2/2025 e complétase co Anteproxecto de Lei de Educación Dixital de Galicia.
É imprescindible comprender que a xestión dos datos persoais do alumnado é unha "liña vermella". O Artigo 11 da Lei 2/2025 e os Artigos 9.3, 41 e 57.2.f do Anteproxecto impoñen a obriga de cumprir co Esquema Nacional de Seguridade (ENS) e garantir a seguridade e privacidade desde o deseño e por defecto. Non se poden introducir datos de menores en plataformas non homologadas, que non garantan o almacenamento exclusivo na UE ou que utilicen ditos datos para adestrar os seus modelos sen control.
Existen servizos moi estendidos (contas persoais de grandes tecnolóxicas) que, sen autorización expresa da Consellería de Educación (Art. 31 e 58 do Anteproxecto) nin un contrato corporativo específico, non ofrecen as garantías esixidas polo Artigo 47 da Lei 2/2025 (Plan de xestión de datos) nin polo Artigo 70 do Anteproxecto (Soberanía do dato educativo).
Ampliación e Exemplos Prácticos (Arts. 11 e 47 Lei 2/2025; Arts. 31, 67 e 70 Anteproxecto)
-
Exemplo de Risco (MAL): O docente pide aos alumnos usar unha IA xenerativa gratuíta non homologada para un traballo, rexistrándose co seu correo persoal.
Isto viola o principio de minimización de datos, o Art. 11 da Lei 2/2025 e os Arts. 23, 31.3 e 60.5 do Anteproxecto (prohibición de instalar ou usar software/IA non autorizado pola Administración educativa). -
Exemplo de Boa Práctica (BEN): O centro utiliza unha plataforma corporativa incluída no catálogo autorizado pola Consellería (Art. 58.2) que garante aloxamento na UE. O docente asegúrase de empregar a identidade dixital corporativa do alumnado (a partir de 5º de Primaria, Art. 23.2) ou contas colectivas, alias e pseudónimos (
ALUMNO_01) sen expor datos sensibles.
Cumpre co Plan de Xestión de Datos (Art. 47 da Lei 2/2025) e coa Privacidade desde o Deseño. - Soberanía Exclusiva do Dato Educativo na UE (Art. 70 do Anteproxecto): Queda expresamente prohibido que os datos educativos do alumnado —incluídas as súas copias de seguridade, réplicas ou sistemas de apoio— se aloxen en servidores físicos situados fóra do territorio da Unión Europea, con independencia da sede social da empresa provedora.
- Requisitos para Proxectos de Innovación e Plataformas Externas (Art. 31.4 do Anteproxecto): Para usar en proxectos de innovación ou internacionais plataformas non provistas pola Xunta, cómpre autorización previa da dirección do centro (e do órgano superior da Consellería se hai datos persoais), que a entidade pertenza á UE/EEE (ou país con decisión de adecuación do Art. 45 RXPD), que cumpra o Esquema Nacional de Seguridade e que se empreguen contas colectivas ou pseudonimización.
- Dereito ao Esquecemento e Supresión ao Finalizar a Escolarización (Art. 67 do Anteproxecto): Ao rematar a escolarización, os centros deben eliminar todos os datos non esenciais para o expediente académico electrónico (rexistros de comportamento en plataformas, metadatos de uso, chats, mensaxes e comentarios en espazos virtuais) e emitir certificación de borrado cando se solicite.
2. A ÉTICA E A "RESERVA DE HUMANIDADE"
A ética xa non é só unha recomendación filosófica; é un mandato legal. A Lei 2/2025 establece no seu Artigo 5 os principios de "Xestión Responsable" (transparencia, xustiza, auditabilidade e responsabilidade), que o Anteproxecto de Lei de Educación Dixital concreta para o ensino no seu Artigo 57 (Principios reitores do uso da IA no ámbito educativo).
Para os docentes, o principio máis crítico é a Reserva de Humanidade e Revisión Humana Efectiva (Artigo 12 da Lei 2/2025 e Artigo 57.2.a do Anteproxecto). A normativa prohíbe explicitamente que se tomen decisións académicas, avaliadoras, organizativas ou administrativas baseadas unicamente en resultados automatizados dunha IA.
Obriga e Autonomía Docente (Art. 57.2.c)
O uso de sistemas de IA non exime nin diminúe a responsabilidade do profesorado. Todo contido, adaptación ou avaliación asistida por IA debe ser supervisado e validado polo docente, quen mantén a súa autonomía pedagóxica e liberdade de cátedra.
Dereito do Alumno (Art. 23 Lei 2/2025 e Art. 16 Anteproxecto)
O alumnado ten dereito a recibir ao inicio de cada curso información clara e adaptada á súa idade sobre as regras de IA, saber se interactúa cun sistema automatizado, recibir explicación dos criterios e esixir a intervención dunha persoa empregada pública.
Ampliación e Exemplos Prácticos (Arts. 5, 12, 15 e 23 Lei 2/2025; Arts. 57, 59 e 60 Anteproxecto)
- Exemplo de Reserva de Humanidade (Art. 12 Lei 2/2025 e Art. 59.2.b Anteproxecto): Permítese a corrección automatizada de probas tipo test obxectivas ou a retroalimentación inmediata en tarefas en liña, pero é condición indispensable que o docente revise e valide os resultados antes de que teñan consecuencias académicas. Se un detector ou sistema recomenda un "Suspenso", o docente revisa manualmente e toma a decisión final.
- Fomento do Espírito Crítico e Autoría Intelectual (Art. 57.2.h do Anteproxecto): A integración da IA orientarase a potenciar o pensamento autónomo e a creatividade sen substituír o esforzo intelectual do estudante. O docente promoverá que o alumnado cuestione a exactitude da IA, detecte alucinacións ou nesgos, garantindo que a autoría intelectual recaia sempre no alumnado.
- Exemplo de Transparencia e Explicabilidade (Art. 23 Lei 2/2025 e Art. 57.2.e Anteproxecto): Se se usa un algoritmo ou chatbot educativo fóra do horario lectivo para resolver dúbidas frecuentes (permitido polo Art. 59.2.b), debe estar baixo control do centro, con contidos supervisados e informando claramente ao alumnado e ás familias do seu funcionamento.
- Fiabilidade e Responsabilidade Patrimonial (Art. 15 Lei 2/2025 e Art. 60.6 Anteproxecto): Se un sistema de IA empregado pola Administración causa danos, estes deberán ser reparados integramente pola Administración (sen prexuízo de repetir contra o provedor), e o uso de sistemas non permitidos dará lugar ás responsabilidades legais correspondentes.
3. OS NESGOS E A NON DISCRIMINACIÓN
Os nesgos na IA (raciais, de xénero, culturais, socioeconómicos ou por discapacidade) violan o Artigo 10 ("Imparcialidade e ausencia de nesgos") e o Artigo 24 ("Dereito de igualdade") da Lei 2/2025, así como o Artigo 57.2.d ("Equidade e non discriminación") do Anteproxecto de Lei de Educación Dixital. A normativa esixe que os sistemas dispoñan de mecanismos para previr e corrixir posibles nesgos algorítmicos e prohibe a creación de perfís que deriven en estigmatización (Art. 60.4).
Como educadores, temos o mandato do Artigo 72 da Lei 2/2025 e do Artigo 62 do Anteproxecto de promover a alfabetización en IA incorporando gradualmente nos currículos de Primaria e Secundaria contidos sobre os fundamentos da IA e as súas implicacións éticas e sociais.
Ampliación e Exemplos Prácticos (Arts. 2.g, 10, 14, 24 e 72 Lei 2/2025; Arts. 3.i, 11, 57 e 62 Anteproxecto)
- Exemplo de Nesgo por Xénero e Estereotipos (Art. 37.4 do Anteproxecto): Se ao pedir "un director de instituto" ou "persoa científica" só saen homes, débese realizar a actividade "O Auditor de Algoritmos" para debater a imparcialidade. O Plan Dixital de Centro debe incluír medidas específicas para eliminar estereotipos de xénero e fomentar a participación igualitaria de nenas e nenos nas actividades tecnolóxicas e STEM.
- Exemplo de Nesgo Cultural e Lingüístico (Art. 2.g Lei 2/2025 e Arts. 3.i e 11 Anteproxecto): A normativa obriga a garantir o uso normal da lingua galega no desenvolvemento de sistemas e modelos de IA de uso xeral, así como promover activamente recursos dixitais en galego. Se unha ferramenta trata o galego con baixa calidade, debemos priorizar ferramentas que garantan a interacción en galego con plena calidade lingüística.
- Universalidade, Accesibilidade e Atención á Diversidade (Art. 14 Lei 2/2025 e Arts. 19, 42 e 59.2.c Anteproxecto): A IA pode empregarse lexitimamente para facilitar a creación de recursos accesibles e adaptar materiais ao alumnado con necesidades específicas de apoio educativo (NEAE), garantindo sempre o Deseño Universal para a Aprendizaxe (DUA) e evitando calquera fenda dixital.
- Mandato de Alfabetización Crítica: O obxectivo educativo é que o alumnado adquira pensamento crítico fronte á desinformación, ás noticias falsas e aos prexuízos históricos dos datos cos que se adestran os modelos (Art. 9.3.c e Art. 57.2.h do Anteproxecto).
4. MARCO LEGAL: LEI 2/2025 DE GALICIA E ANTEPROXECTO
Puntos clave da arquitectura legal galega (en sintonía co Regulamento Europeo de IA - UE 2024/1689) para o centro educativo:
- Ámbito de Aplicación (Art. 3 Lei 2/2025 e Art. 2 Anteproxecto): A Lei 2/2025 aplícase a todo o sector público autonómico. O Anteproxecto de Lei de Educación Dixital aplícase a todos os centros docentes sostidos con fondos públicos non universitarios de Galicia (e obriga tamén aos centros privados na súa Disposición adicional 1ª a usar as aplicacións corporativas da Consellería para a remisión de datos oficiais e estatísticos).
- Transparencia e Comunicación Previa ás Familias (Art. 8 Lei 2/2025, Disposición derradeira 1ª e Art. 58.4 Anteproxecto): Modifícase a Lei 1/2016 de transparencia para obrigar a publicar no Portal de Transparencia a relación de sistemas de IA, a súa arquitectura, datos, nivel de risco e se son decisorios. Ademais, os centros deben comunicar previamente ao alumnado e ás familias a implantación de sistemas de IA no ensino ou avaliación.
- As Persoas Comisionadas de IA (Art. 36 e Disposición adicional única da Lei 2/2025): A lei crea a figura das persoas comisionadas de IA para velar polo uso ético, supervisar riscos e recibir queixas ou suxestións (con prazo máximo de 2 meses para responder). A Disposición adicional única establece que estas funcións son desempeñadas polas persoas Delegadas de Protección de Datos (DPO).
- Fomento do Galego (Art. 2.g Lei 2/2025 e Art. 11 Anteproxecto): Obriga de garantir o uso normal do galego e potenciar o desenvolvemento de sistemas e modelos de IA de uso xeral e contidos educativos dixitais en lingua galega.
- Procedemento de Proxectos de IA e Avaliación de Impacto (Arts. 27, 28, 40-42 Lei 2/2025): Todo proxecto de IA na Administración require un informe elaborado polo órgano promotor funcional e o responsable tecnolóxico, que inclúe unha avaliación de impacto nos dereitos fundamentais (segundo o modelo da Oficina Europea de IA) e debe ser aprobado no prazo máximo de 2 meses tras análise da Oficina de Intelixencia Artificial (en caso de silencio administrativo enténdese denegado). Se ten risco inaceptable, arquívase de inmediato.
- Guías, Autodiagnose e Protocolo ante Fallos (Arts. 51-53 Lei 2/2025 e Art. 57.3 Anteproxecto): A Administración porá á disposición guías de uso, ferramentas tecnolóxicas de autodiagnose continua e un protocolo de reacción inmediata ante fallos da IA baseado no recurso inmediato á revisión humana.
5. SOLUCIÓNS PRÁCTICAS PARA DOCENTES
1) Preparación: "Inventario de Sistemas de IA" e Plan Dixital de Centro (Art. 35 Lei 2/2025 e Arts. 58 e 61 Anteproxecto)
- Catálogo e Inventario Público: A Consellería establecerá un catálogo de sistemas de IA autorizados ou validados para uso pedagóxico e administrativo, que formará parte do Inventario público de sistemas de IA (con datos identificativos e de funcionamento/rendemento ao longo de todo o seu ciclo de vida).
- Integración no Plan Dixital de Centro (Art. 61.1 e 61.2): Os centros sostidos con fondos públicos deben definir no seu Plan Dixital de Centro as aplicacións de IA que empregarán e revisar anualmente a súa eficacia pedagóxica e garantías na memoria anual. Os sistemas de alto risco requiren autorización expresa da Consellería.
- Responsable no Centro (Art. 38 do Anteproxecto): Persoa coordinadora de dixitalización/TIC xunto co equipo directivo, actuando como canle de coordinación coa Administración educativa e o DPO/Comisionado.
- Política Estrita: Prohibición absoluta de introducir datos persoais en ferramentas non corporativas ou non homologadas (Art. 60.5 do Anteproxecto).
2) Checklist rápido de validación docente (Art. 43 Lei 2/2025 e Arts. 31, 57, 58 e 70 Anteproxecto)
- ✅ Homologación: Está incluída no catálogo de ferramentas autorizadas pola Consellería e no Plan Dixital de Centro?
- ✅ Soberanía Europea: Os datos e as súas copias de seguridade alóxanse exclusivamente en servidores físicos dentro da UE (Art. 70)?
- ✅ Idade e Etapa: Cumpre coa adecuación por idade (uso colectivo en Infantil e 1º-4º Primaria; individual só desde 5º Primaria coa conta corporativa)?
- ✅ Idioma: Permite a interacción e creación de contidos en lingua galega con calidade (Art. 2.g e Art. 11)?
- ✅ Explicabilidade e Supervisión: Explica como chega aos seus resultados e permite a validación humana final polo docente?
- ✅ Privacidade e Biometría: Non pide teléfono nin datos privados, nin realiza recoñecemento facial, análise emocional ou predición de neurotipos (Art. 60.3)?
3) Procedemento: "Reserva de Humanidade"
- Informar previamente ao alumnado e ás familias (Art. 8 Lei 2/2025 e Art. 58.4 do Anteproxecto).
- Minimización e Pseudonimización: Usar contas corporativas, colectivas ou pseudónimos (
ALUMNO_01) (Art. 31.4.c). - Supervisión e Validación: Revisar todo material didáctico xerado ou avaliación asistida por IA antes de entregalo ao alumnado ou cualificar (Art. 59.2).
4) Modelo de Cláusula Informativa para Familias (Adaptada ao Art. 8 Lei 2/2025 e Art. 58.4 Anteproxecto)
6. ONDE ACUDIR SE SE DETECTA UN PROBLEMA
Cadea de responsabilidade, consulta e axuda segundo a Lei 2/2025 e o Anteproxecto de Lei de Educación Dixital:
Nivel 1
O DocentePrimeiro filtro de "reserva de humanidade" (Art. 12 Lei 2/2025 e Art. 57.2.a Anteproxecto). Responsable da validación inicial e co deber de informar con prontitude de calquera incidente de seguridade ou infracción de datos (Art. 26.1.e do Anteproxecto).
Nivel 2
Coordinación Dixital / DirecciónResponsables de liderar o Plan Dixital de Centro (Arts. 30, 37 e 38 do Anteproxecto), velar polo uso exclusivo de ferramentas autorizadas pola Consellería e tramitar autorizacións de proxectos de innovación (Art. 31.4).
Nivel 3
Persoa Comisionada de IA (DPO)Desempeñado pola persoa Delegada de Protección de Datos (Art. 36 e Disp. Adicional Única da Lei 2/2025). Órgano de consulta obrigatoria ante dúbidas sobre ferramentas emerxentes ou IA (Art. 31.2 do Anteproxecto) e canle formal de queixas (Art. 36.4).
Nivel 4
Inspección Educativa, Oficina de IA e AESIAA Inspección Educativa supervisa os centros e pode instar á suspensión preventiva dun sistema de IA (Art. 61.3). A nivel autonómico e estatal actúan a Oficina de IA de Galicia (Art. 28), o Consello Galego de IA (Art. 30) e a AESIA (con sede na Coruña, Art. 37).
Nota Importante sobre Reclamacións (Art. 36.4 e Art. 12.6 da Lei 2/2025): Con carácter previo a calquera reclamación ou recurso administrativo, a persoa afectada pode dirixirse á persoa Comisionada de IA (DPO) a través da canle do artigo 16 da Lei 1/2015 de garantía da calidade dos servizos públicos. O Comisionado dispón dun prazo máximo de 2 meses para comunicar se se adoptarán medidas.
Apoio Xurídico ao Docente (Art. 25.e do Anteproxecto): Se o problema detectado consiste nunha situación de acoso, ameaza ou violencia dixital contra o docente, contarase co respaldo institucional e asesoramento da Oficina de Apoio ao Profesorado.
7. LEI DE EDUCACIÓN DIXITAL (Anteproxecto 2026)
⚠️ IMPORTANTE: Ás obrigas da Lei 2/2025 incorpóranse as medidas do Anteproxecto de Lei de educación dixital de Galicia (aprobado polo Consello da Xunta o 29 de xuño de 2026 e presentado no Parlamento de Galicia o 22 de setembro de 2026). Estrutúrase nun título preliminar, 7 títulos, 74 artigos, 1 disposición adicional e 2 disposicións derradeiras, sendo a lei máis participativa con preto de 900 achegas e avalada polo 92% das familias (o 86,6% apoia o modelo híbrido segundo o IGE).
O Modelo Galego de Ensino Híbrido e Fundamentación Científica (Arts. 8 e 13)
A norma consolida un modelo onde os recursos físicos tradicionais e os tecnolóxicos conviven de forma equilibrada e planificada. A tecnoloxía debe achegar verdadeiro valor educativo sen converterse nun fin en si mesma nin substituír indiscriminadamente os métodos tradicionais, a interacción social ou manipulativa.
- Seis eixos da lei: 1) Uso da tecnoloxía adaptado á etapa e madurez, 2) Seguridade e protección dixital, 3) Dereitos e deberes para o benestar e convivencia, 4) Reforzo do profesorado e organización dos centros, 5) Participación e corresponsabilidade das familias, e 6) Regulación da Intelixencia Artificial.
- Fundamentación científica (Art. 13): A introdución de tecnoloxías emerxentes nas aulas basearase en estudos independentes e evidencias científicas previas que avalíen o seu impacto pedagóxico, social e ético.
- Software libre e sustentabilidade (Art. 12): Promoverase o uso de solucións baseadas en código aberto, interoperables e servizos dixitais públicos sostibles.
Benestar e Dereito á Desconexión Dixital (Arts. 9, 20, 25.g e 44.3)
Benestar e Cidadanía Dixital (Art. 9)
Evitarase a exposición tecnolóxica innecesaria. Formarase transversalmente ao alumnado en netiqueta, ciberseguridade básica, protección da identidade dixital e espírito crítico fronte á desinformación e ás noticias falsas.
Triplo Dereito á Desconexión Dixital
Galicia é pioneira en recoñecer por lei o dereito á desconexión dixital fóra do horario lectivo para o alumnado (Art. 20), o profesorado (Art. 25.g) e as familias (Art. 44.3), evitando cargas excesivas ou expectativas de dispoñibilidade permanente.
Uso Tecnolóxico segundo Idade e Madurez (Arts. 36 e 48 a 55)
Limitacións Clave por Etapas e Probas Virtuais:
- 🧒 Educación Infantil e Primeiros ciclos de Primaria (1º a 4º) (Arts. 48-50): Primará a interacción física, manual e social directa. O uso de medios dixitais limitarase a un uso colectivo, sen proxectos que impliquen dispositivos individuais nin contornas virtuais individuais (salvo uso esporádico e supervisado cos recursos do centro ou probas de diagnose do sistema educativo, Art. 48.3).
- 💻 A partir de 5º de Primaria (3º ciclo) e ESO (Arts. 23.2, 48.2 e 51): Poderá comezar o uso individual de dispositivos e contornas virtuais (como E-dixgal), dotando ao alumnado de centros públicos dunha conta de correo corporativa oficial.
- 📱 Prohibición do Teléfono Móbil e Dispositivos Persoais (Art. 36): Prohibidos con carácter xeral en Infantil, Primaria e ESO durante toda a xornada escolar, incluíndo horario lectivo e non lectivo (recreos, comedor, entradas/saídas e actividades complementarias ou extraescolares). Deberán permanecer apagados e gardados. O seu uso pedagóxico só se permite excepcionalmente a partir de 3º da ESO se está previsto na Programación Xeral Anual (PXA), baixo supervisión docente e garantindo sempre alternativas para o alumnado que non dispoña de móbil (ademais de exencións por saúde ou emerxencia). En FP Superior, réxime especial e adultos poderanse adaptar as limitacións en períodos non lectivos (Art. 36.4). Os centros disporán dun protocolo específico para a retirada temporal e custodia dos dispositivos (Art. 36.5).
- 📝 Exames en Contornas Virtuais (Art. 34): Regúlanse sedes descentralizadas para ensinanzas a distancia postobrigatorias. Nas probas remotas sen supervisión docente presencial, só cando non existan alternativas menos intrusivas, poderán empregarse sistemas de videogravación ou monitorización biométrica para verificar a identidade, esixindo avaliación de impacto previa, supervisión humana e a destrución inmediata dos datos biométricos tras o período de revisión da proba.
8. PRIVACIDADE, IA E COMUNIDADE EDUCATIVA
Intelixencia Artificial: Usos Permitidos, Prohibicións e EdugalIA (Arts. 56 a 68)
A IA utilizarase exclusivamente como ferramenta de apoio ou auxiliar baixo supervisión humana (Art. 59) para: a) Personalización da aprendizaxe e detección temperá de dificultades, b) Avaliación e titorización asistida (probas obxectivas ou chatbots supervisados fóra do horario lectivo), c) Elaboración e adaptación de materiais didácticos e accesibles (sempre revisados polo docente antes de distribuílos), e d) Apoio á xestión administrativa. Ademais, a Xunta impulsa o proxecto EdugalIA e o Expediente e Historial Académico Electrónico Único (Arts. 63-68) para mellorar a gobernanza educativa e previr o abandono escolar temperán mediante datos agregados ou anonimizados.
🚫 Sistemas e Usos de IA Prohibidos na Aula (Artigo 60 do Anteproxecto):
- Sistemas de Recoñecemento facial, Análise emocional ou Seguimento biométrico na aula (nin control automatizado do comportamento, atención ou rendemento).
- Sistemas orientados a predicir, clasificar ou identificar neurotipos ou condicións cognitivas do alumnado (Art. 60.3).
- Creación de perfís académicos, sociais ou persoais do alumnado mediante IA que poidan derivar en discriminación, estigmatización ou limitación de oportunidades (Art. 60.4).
- Substituír a actividade docente, avaliadora ou titorial cando implique xuízos de valor, ou usar ferramentas de IA non homologadas/validadas pola Consellería (Art. 60.2 e 60.5).
Protexen os dereitos fundamentais, a dignidade e a intimidade do alumnado fronte a sistemas de risco inaceptable ou alto risco.
Privacidade, Identidade Dixital e Ferramentas Autorizadas
-
✅
Ferramentas Autorizadas (Arts. 25.c, 31.1 e 58): Os centros públicos só poderán usar aplicacións, plataformas e sistemas de IA fornecidos ou expresamente autorizados pola Consellería de Educación.
-
🎥
Prohibición de Gravacións e Excepcións Reguladas (Art. 33): Salvo autorización expresa previa, queda prohibido gravar en audio ou vídeo clases ou titorías (presenciais ou virtuais) por parte do alumnado, familias ou terceiros, así como a súa difusión en redes sociais ou WhatsApp. Excepcións (Art. 33.3 e 33.5): O centro poderá gravar sesións cando sexa estritamente necesario para fins didácticos ou de accesibilidade (p. ex., alumnado con discapacidade visual que precisa seguir a clase na casa) ou probas avaliativas (exposicións orais, interpretacións musicais/artísticas ou prácticas de laboratorio) informando previamente ao alumno e restrinxindo o acceso ao docente avaliador, ao alumno e á Inspección.
-
👤
Identidade Dixital Oficial (Art. 23): A partir de 5º de Primaria (terceiro ciclo), a Consellería dotará a todo o alumnado de centros públicos dunha conta de correo corporativo oficial para fins exclusivamente educativos (non ten carácter privado), evitando usar correos persoais.
Comunicación con Familias e Protección da Imaxe e Tarefas (Arts. 17, 18, 41.3 e 44-47)
Práctica Incorrecta (Arts. 17.4, 18.2 e 46)
Usar o móbil persoal ou grupos de WhatsApp para comunicacións oficiais; publicar fotos, voz, exames ou tarefas do alumnado nas redes sociais persoais do profesor sen autorización expresa; ou condicionar a participación dun alumno nunha actividade extraescolar a que asine o consentimento de imaxe (Art. 17.3).
Práctica Correcta (Arts. 41.3 e 45)
Usar exclusivamente canles institucionais autorizadas pola Xunta (como Abalar) onde a identidade estea verificada e quede constancia fidedigna. Promover a corresponsabilidade familiar mediante o Contrato de Vida Dixital e as Escolas de Nais e Pais (ENAPAS).
Autoridade Pública, Formación Docente e Corresponsabilidade Familiar (Arts. 25, 27-29 e 44-46)
- Autoridade Pública Dixital e Oficina de Apoio (Arts. 25.e e 27): Esténdese ao ámbito dixital a condición de autoridade pública do profesorado (con presunción de veracidade) nas comunicacións educativas por canles oficiais, contando co respaldo xurídico da Oficina de Apoio ao Profesorado ante calquera acoso ou menosprezo dixital.
- Formación Obrigatoria, Oposicións e Universidades (Arts. 28 e 29): A Consellería poderá establecer formación dixital obrigatoria en competencias estratéxicas. A competencia dixital acreditarase e valorarase como mérito en concursos de traslados/provisión de postos e nos procesos selectivos de ingreso (oposicións), ademais de abrir a formación continua ao profesorado universitario das facultades de Ciencias da Educación (Art. 28.4).
- Responsabilidade das Familias sobre Dispositivos e Redes (Arts. 44.2 e 46.2): As familias son responsables do bo coidado dos dispositivos cedidos polo centro (con obriga de reparación ou reposición en caso de uso neglixente ou malicioso) e absteranse de difundir en redes ou mensaxería instantánea contidos que vexen ou menoscaben a dignidade de calquera membro da comunidade educativa (podendo dar lugar a sancións administrativas).